السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)
455
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
وزنكردنى به صورت نقد و نسيه ، همهء آنها اشكال ندارد و كالاها پيمانهاى و وزنكردنى كه اصل آنها يكى است - در صورتى كه كالاى غير پيمانهاى و وزنكردنى از آنها توليد شود - معاملهء آن به صورت نقد اشكال ندارد و به صورت نسيه ناپسند است . مثل اينكه اصل پنبه و كتان وزن و نخ آنها نيز وزن مىشود ولى پارچهء آن وزن نمىشود ، پس پنبه بر نخى كه از يك اصل هستند ، افزودهاى ندارد و تنها به صورت هماندازه و هموزن معاملهء آنها شايسته است ولى وقتى از نخ ، لباس و پارچه بافته شود ، معامله آن ، دو به يك به صورت نقد اشكال ندارد با اينكه اصل آنها يكى است و به صورت نسيه ناپسند است . و معاملهء پنبه و كتان دو به يك به صورت نقد اشكال ندارد ولى نسيه ناپسند است و معاملهء پارچه و لباس پنبهاى و كتانى دو به يك به صورت نقد و نسيه - هر دو - اشكال ندارد و معاملهء لباس پنبهاى و كتانى با پشم به صورت نقد و نسيه اشكال ندارد و معاملهء حيوانات دو به يك به صورت نقد اشكال ندارد ، هرچند اصل آنها يكى باشد و نسيه ناپسند است و اگر اصل حيوان متفاوت باشد ، معاملهء دو به يك به صورت نقد اشكال ندارد و نسيهء آن ناپسند است . هرگاه حيوان با كالا معامله شود و حيوان بدون مدت بوده و كالا مدت داشته باشد ، معامله اشكال ندارد ولى اگر كالا بدون مدت بوده و حيوان مدت داشته باشد ، معامله ناپسند است و هرگاه حيوان را به حيوان با افزودهء درهم يا كالا بفروشى ، اشكال ندارد و اشكال ندارد حيوان بدون مدت و درهم ، مدتدار باشد . و معاملهء يك خانه به دو خانه و يك جريب زمين به دو جريب به صورت نقد اشكال ندارد ولى به صورت نسيه ناپسند است . در تشخيص كالاهاى پيمانهاى و وزنكردنى به تودهء مردم توجه مىشود ، نه به گروه خاصى . پس اگر گروهى گوشت و گردو را پيمانه كنند ، اعتبارى به آنها نيست ؛ زيرا اصل گوشت ، وزنكردنى و اصل گردو ، شمارشى است . » 729 - ( 7 ) منصور بن حازم گويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء معاملهء يك گوسفند به دو گوسفند و يك تخممرغ به دو تخممرغ سوال كردم . امام عليه السلام فرمود : تا وقتى كه پيمانهاى و وزنكردنى نباشند ، اشكال ندارد . » 730 - ( 8 ) حلبى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « معاملهء كالاها تا وقتى كه پيمانهاى و وزنكردنى نباشند ، اشكال ندارد . »